Columns

Vandalen

Toen Ans en ik om zes uur ’s ochtends de zonsopgang bewonderden in de oogstrelend mooie Cederberg Wildernis, werden we welkom geheten door twee bewakers. Ze waren zwaar bewapend maar de geweren die ze droegen, waren niet om inbrekers buiten de deur te houden. Ze waren voor de bavianen. Want Cederberg ligt letterlijk en figuurlijk midden in de Afrikaanse wildernis en dat betekent veel apen. Die zijn niet alleen een bedreiging omdat ze van zoete, rijpe druiven houden maar ook omdat ze zich op gezette tijden als vandalen gedragen in de wijngaard –en dan simpelweg voor hun plezier havoc maken. Australië mag last hebben van kangaroe’s, Nieuw-Zeeland van vogels, Californië van sprinkhanen en Argentinië van konijnen, maar Zuid-Afrika is het enige land waar een ongedierte wijngaarden beschadigt omdat ze het leuk vindt. Een derde van alle wijnboeren aan de Kaap heeft er last van. Ook Jennifer Scott van Tulbagh Mountain Vineyards kan erover meepraten. Een tijd lang probeerde ze de apen weg te houden door de drollen van olifanten in de wijngaard achter te laten, maar het hielp allemaal niets. In 2005 aten bavianen eenderde van haar hele oogst op en in 2007 jaar bijna de helft voordat Scott besloot tot drastisch ingrijpen: ze liet een jager komen. Bij Cederberg heeft Niewoudt permanent twee bavianenbewakers in dienst. Bij Stony Brook in Franschoek hebben ze een Jurassic Park-achtig hek gebouwd met 20,000 volt erop, maar de bavianen groeven er tunnels onderdoor en testten voortdurend met houten stokken of er stroom op staat (want die valt in Zuid-Afrika nog wel eens uit). In Cape Agulhas leggen ze kunststof cobra’s in de wijngaard maar na verloop van tijd hebben de apen het in de gaten. De meest duurzame oplossing echter ligt in de Afrikaanse natuur zelf. Bij Paul Clüver in Elgin hebben apen nog nooit schade aangericht in de wijngaarden, ondanks de uitgestrektheid van het twee duizend hectare grote landgoed. “Dat komt omdat er luipaarden op de berghellingen leven waar de bavianen als de dood voor zijn”, meent wijnmaker Andries Burger.

Mijn verblijf bij Cederberg was weer onvergetelijk, en de wijnen van super kwaliteit.

Van wat de vandalen ervan over lieten tenminste.