Columns

Natuurwijnen

Was het toekomstmuziek of gebakken lucht? Net als de biodynamische wijnboeren van het eerste uur wisten ook de eerste ‘natuurwijn’-producenten extreme reacties te provoceren. Je werd een gepassioneerde gelover òf een cynische ongelovige. Ik zelf was aanvankelijk agnostisch wat ‘natuurlijke wijnen’ betreft –al klonk dat natuurlijke wel goed- maar wilde er graag meer van weten en vooral: ik wilde ze proeven.
Eh sorry, wat ‘natuurlijke wijnen’ zijn?
Natuurlijke wijnen zijn wijnen gemaakt van biologisch, bio-dynamisch of duurzaam geteelde druiven. Ze komen tot stand door spontane gisting, worden niet geklaard noch gefilterd, en zijn bereid met geen of homeopatisch kleine hoeveelheden zwavel-dioxide. Sowieso zijn het kleine producties veelal voortgebracht door artisanale wijnboertjes. Kortom, wijnen tot stand gekomen met ‘minimale interventie’.
Aanvankelijk kregen de ‘natuurlijke wijnen’ veel bijval van de pers en sympathie van de liefhebbers. Ik herinner me dat nog goed want ben in die tijd op diverse proeverijen van de beweging geweest, zowel in Londen als in Bordeaux. De critici wezen er vooral op dat een groot aantal natuurlijke wijnen van het eerste uur niet stabiel waren, geoxideerd en/of troebel. Hun kritiek was dat iedereen wel wat druiven in een bak kan gooien en er verder niets meer aan doen. Veel wijnmakers, vooral uit de Nieuwe Wereld, vonden het helemaal niets; volgens hun filosofie is het juist de cruciale taak van een wijnmaker om op het juiste moment in te grijpen, in plaats van om het aan de wijn zelf over te laten.
Na twintig jaar natuurlijke wijnen moeten we ons dan ook afvragen hoe serieus we het fenomeen nog moeten nemen. Weliswaar zijn er meer producenten bijgekomen in de loop der tijd maar meer dan een paar honderd (temidden van een half miljoen conventionele producenten) zullen het niet zijn. Ook is de kwaliteit van de wijnen nauwelijks verbeterd –een zorgwekkender punt. Ongetwijfeld zijn er enkele zeer goede producenten zoals Marcel Lapierre in Morgon, Anton van Klopper in Australië en mijn wijntip van deze week uit de Rhône maar veel daarvan zijn naar mijn mening te duur; ‘natuurlijke wijnen’ kosten vaak meer dan een tientje.
Daarom ben ik niet meer agnostisch; natuurwijnen hebben me in twintig jaar tijd niet kunnen overtuigen.