Columns

Fairtrade

Komend weekend is het startschot van de allereerste Fairtrade Week. Op de cijfers afgaand, lijkt het een poging van Max Havelaar (de Fairtrade organisatie in Nederland) om een verdere krimp in de verkopen van Fairtrade-wijn tegen te gaan. Immers, van 2009 tot 2013 verdubbelde de consumptie in Nederland (tot ruim anderhalf miljoen liter) om in 2014 met 100.000 liter terug te lopen en voor 2015 wordt weer minder verwacht.
Zoals vaker vertellen de statistieken echter maar een deel van het verhaal. Want neen, we zijn niet minder gewetensvol dan in 2009 en we drinken zeker zoveel ethisch verantwoorde wijn als vijf jaar geleden. Een deel van de producenten die voorheen Fairtrade gecertificeerd was, is echter overgestapt naar Fair for Life, een concurrent. Zoals bijvoorbeeld het Zuid-Afrikaanse Stellar Organics, een absolute voortrekker op dit gebied. Én Miguel Torres (voor hun Chileense wijnen). Waarom?
De bijdrage die producent en importeur aan Fairtrade betalen, komt deels ten goede aan de werknemers, deels aan Fairtrade zelf. En in de meeste gevallen is de bijdrage die naar het hoofdkantoor van Fairtrade gaat groter dan de bijdrage die ten goede komt aan de werkers op het land. Bij Fair for Life is het precies andersom.
Toch is de krimp van Fairtrade verrassend. Met name gegeven dat wijn in zoveel arme landen wordt gemaakt, van India, China, Bulgarije, Zuid-Afrika, Portugal, Mexico, Argentinië tot aan Chili. Deel van het probleem is dat het aanzienlijk moeilijker is om wijn te maken dan bananen te kweken of T-shirts te drukken. Daarbij is de accreditatie ingewikkeld.
Tot nu toe hebben Fairtrade en Fair for Life de grootste impact in Zuid-Afrika waar het onderdeel is van een bredere beweging naar Black Economic Empowerment (BEE). BEE wijnmerken zijn daar het afgelopen decennium als paddenstoelen uit de grond geschoten, mede dankzij overheidssubsidies en een oprechte intentie fouten uit het verleden recht te zetten. In den beginne was de kwaliteit niet altijd aan de maat, maar dat is inmiddels ook rechtgezet. Eén van de beste Fairtrade-wijnen van de Kaap is mijn wijntip van deze week, de sappige, geurige Chenin Blanc van Vredelust uit Stellenbosch, verkrijgbaar bij de Hema.
Als alle Fairtrade-wijnen zo goed smaakten als deze, zouden de verkopen zo weer verdubbelen.